
تفاوت اصلی فولاد CK45 و CK60 در میزان کربن و کروم موجود در ساختار شیمیایی آنهاست؛ فولاد CK45 با ۰.۴۵% کربن و بدون کروم، سختی ۲۰۷ برینل دارد، در حالی که CK60 با ۰.۶۰% کربن و ۰.۴% کروم، سختی بالاتری برابر ۲۴۱ برینل ارائه میدهد. این تفاوتها باعث میشود CK60 برای کاربردهای سنگینتر مناسبتر باشد، اما هر دو فولاد کربنی عملیات حرارتیپذیر هستند و در صنایع مکانیکی استفاده میشوند.
ترکیب شیمیایی
فولاد CK45 (استاندارد DIN 1.1191 یا AISI 1045) شامل ۰.۴۲-۰.۵۰% کربن، ۰.۴% سیلیسیم، ۰.۵-۰.۸% منگنز، حداکثر ۰.۰۴% فسفر و گوگرد، و مقادیر ناچیز کروم (کمتر از ۰.۴%) است. در مقابل، فولاد CK60 (DIN 1.1221 یا AISI 1060) دارای ۰.۵۷-۰.۶۵% کربن، ۰.۴% کروم، ۰.۱۵-۰.۳۵% سیلیسیم و ۰.۶-۰.۹% منگنز است که این ترکیب، استحکام و مقاومت به سایش بیشتری ایجاد میکند. این عناصر آلیاژی کلیدی، فولاد CK60 را سختتر و مقاومتر در برابر اصطکاک میسازد.
خواص مکانیکی
استحکام کششی CK45 بین ۶۱۰-۷۷۰ مگاپاسکال، تنش تسلیم ۳۰۵-۶۴۰ مگاپاسکال و افزایش طول ۴-۱۷% است، با انرژی ضربه ۲۵ ژول. CK60 با استحکام کششی ۶۷۰-۸۶۰ مگاپاسکال، تنش تسلیم ۳۴۰-۷۰۰ مگاپاسکال و افزایش طول ۴-۱۴%، عملکرد بهتری در بارهای بالا نشان میدهد. سختی بالاتر CK60 (۲۴۱ HB در مقابل ۲۰۷ HB) آن را برای قطعاتی که نیاز به مقاومت سایشی دارند، ایدهآل میکند؛ پیشنهاد میشود از اینفوگرافیک مقایسهای برای نمایش جدول خواص استفاده شود [image پیشنهادی: جدول خواص CK45 vs CK60].
| خاصیت | CK45 | CK60 |
|---|---|---|
| سختی (HB) | ۲۰۷ | ۲۴۱ |
| استحکام کششی (MPa) | ۶۱۰-۷۷۰ | ۶۷۰-۸۶۰ |
| تنش تسلیم (MPa) | ۳۰۵-۶۴۰ | ۳۴۰-۷۰۰ |
کاربردها
فولاد CK45 در شفتها، میلهها، قطعات ماشینآلات کشاورزی، خودروسازی و ابزارهای دقیق به کار میرود، زیرا تعادل خوبی بین چقرمگی و هزینه دارد. CK60 بیشتر برای فنرها، تسمههای فلزی، صفحات برشی، دیسکهای ترمز، قطعات نفت و گاز و تجهیزات جنگی استفاده میشود، جایی که سختی و مقاومت به خستگی حیاتی است. برای visualisation، ویدئویی از فرآیند ساخت قطعات با این فولادها توصیه میشود.
عملیات حرارتی
هر دو فولاد با آنیل در ۶۵۰-۷۰۰ درجه سانتیگراد نرم میشوند و سختکاری در ۸۰۰-۸۶۰ درجه با کوئنچ روغن یا آب انجام میگیرد. CK60 به دلیل کربن بالاتر، سختیپذیری بهتری دارد و برای عملیات القایی مناسبتر است، اما CK45 جوشپذیری بهتری نشان میدهد اگر با دقت انجام شود. لینک داخلی به مقاله “راهنمای عملیات حرارتی فولادهای کربنی” برای جزئیات بیشتر.
انتخاب مناسب
برای پروژههای عمومی با بار متوسط، CK45 اقتصادیتر است (قیمت تقریبی ۴۶-۴۸ هزار تومان/kg)، اما CK60 برای کاربردهای پرتنش (۶۵۰-۷۰۰ هزار ریال/kg بسته به سایز) انتخاب برتر است. عوامل مانند ضخامت قطعه و محیط کاری (خوردگی در CK45 ضعیفتر) را در نظر بگیرید؛ مشاوره با متخصصان فروش فولاد مانند فولاد کاران تهران مفید است.





